FRÓÐLEIKUR & FRÆÐSLUEFNI TENGD MAT & MATARÆÐI

Hér má finna staðreyndir, stefnumótun og góðar hugmyndir tengdar sjálfbærum fæðukerfum á Íslandi og í heiminum öllum.

Flokkur
Fyrir börn
Veldu miðil
Miðill
Veldu heimshluta
Tungumál

Fróðleikur

FRÓÐLEIKUR & FRÆÐSLUEFNI TENGD MAT & MATARÆÐI

Hér má finna staðreyndir, stefnumótun og góðar hugmyndir tengdar sjálfbærum fæðukerfum á Íslandi og í heiminum öllum.


Innblástur

Hugmyndir, myndbönd, greinar og annað efni sem veitir innblástur.

Samtök og Heimasíður

Yfirlit yfir innlend og alþjóðleg samtök, stofnanir og gagnlegar heimasíður.

Stefnumótun og Strúktúr

Stefnumótun, skýrslur og opinber gögn um sjálfbær matvælakerfi og matvælastefnu.

Rannsóknir og önnur verkefni

Yfirlit yfir rannsóknir, nýsköpun og verkefni sem tengjast mat, mataræði og sjálfbærni.

Vísindagreinar

Fræðilegar greinar og rannsóknarniðurstöður sem styðja við þekkingu á sjálfbærum matvælakerfum.

Fyrirlestrar og Erindi

Fyrirlestrar, upptökur og kynningar frá sérfræðingum og ráðstefnum.

Hlaðvörp

Hlaðvörp og hljóðefni með fræðslu, umræðum og viðtölum um sjálfbær matvælakerfi.

Fyrir Börn

Fræðsluefni, leikir og annað skemmtilegt efni sem hjálpar börnum að læra um mat og sjálfbærni.

Áhugaverð bók þar sem meðal annars er fjallað um loftslagsmál og mannréttindi.
Vinna að hagsmunamálum smáframleiðenda matvæla á öllum sviðum.
Skilgreiningar USDA á sjálfbærni og fæðukerfum og helstu hugtök sem tengjast sjálfbærri matvælaframleiðslu og neyslu.
Kynntu þér níu einföld ráð sem hjálpa þér að velja hollara og sjálfbærara mataræði, draga úr matarsóun og taka umhverfisvænni ákvarðanir í daglegu lífi.
Mannfræðivinkilinn: til að breyta fæðukerfum þurfum við að fara í rót vandamálsins.
CGIAR er stærsta alþjóðlega rannsóknar- og nýsköpunarnet heims á sviði landbúnaðar.
Létt freyðandi fífilsvín úr íslenskum fíflum sem tínd voru við Gróttu.

Getur umbreyting á framleiðslu og neyslu matvæla útrýmt hungri, dregið úr losun og stuðlað að heilbrigðari plánetu fyrir alla?

SDGs Games er gagnvirkur netvettvangur fullur af fræðsluleikjum um heimsmarkmið Sameinuðu þjóðanna.
Vettvangur fyrir þverfræðilegar rannsóknir háskólakennara, sérfræðinga og framhaldsnema á sviði sjálfbærrar þróunar.
Loftslagsráð er sjálfstætt starfandi ráð sem hefur það meginhlutverk að veita stjórnvöldum aðhald með faglegri ráðgjöf um loftslagsmál.
Yrkja er sjóður sem úthlutar trjáplöntum til grunnskólabarna og eflir fræðslu um skóga, ræktun og mikilvægi þeirra fyrir umhverfið.
FUSILLI er evrópskt samstarfsverkefni sem styður borgir við að þróa sjálfbærari fæðukerfi.
Vinsæll viðburður í danmörku þar sem skoðað er hvað er á diskum Dana og hvernig það er framleitt.
Yfirlit WHO um næringu, áhrif mataræðis á heilsu og aðgerðir til að bæta lýðheilsu á heimsvísu.
Greinin fjallar um hvernig einstaklingar, samfélög og sveitarfélög geta unnið saman að heilbrigðari og sjálfbærari fæðukerfum.
Alþjóðlegur vettvangur fyrir loftslagslausnir og hraðari loftslagsaðgerðir.
Opinberar ráðleggingar FAO um mataræði í Svíþjóð með áherslu á heilbrigt og sjálfbært fæðuval.
Upplýsingar um starfsemi UNA Iceland.
World Café-aðferðin er einföld, áhrifarík og sveigjanleg aðferð til að leiða samræður í stórum og smáum hópum
Grein um fjölskyldu í Gaza sem ræktar grænmeti í rústum stríðsins.
EIT Food hlaðvarpið fjallar um nýsköpun, sjálfbærni og þróun fæðukerfa með áherslu á framtíð matvælaframleiðslu.
Kerfisbundin yfirlitsrannsókn á núverandi stöðu þekkingar og framtíðarrannsóknum um magnbundið mat á vatnsnotkun í fiskeldi með lífsferilsgreiningu (LCA).
Kynntu þér hvernig fæðuval hefur áhrif á loftslagið og hvernig sjálfbærara mataræði getur dregið úr umhverfisáhrifum.
Grein um leikskólabörn í Hylte í Svíþjóð sem læra að rækta mat, molta og hugsa um umhverfið með verklegu námi í garðyrkju.
Myndband um Gróanda, félagslandbúnað á Ísafirði, þar sem íbúar rækta mat saman og efla tengsl við náttúruna.
Nordic Food Lab rannsakar vísindi og menningu matvæla með það að markmiði að efla nýsköpun og stuðla að sjálfbærri matargerð.
Hugleiðing um mögulega framtíð ræktaðs kjöts.
Horfðu á myndband sem sýnir hvernig heilsa fólks, dýra og vistkerfa tengist.
Skýrsla FAO sem greinir helstu þróunarstrauma og áskoranir sem munu móta framtíð matvælaframleiðslu, landbúnaðar og fæðuöryggis á heimsvísu.
Fræðsluefni KrakkaRÚV um réttindi barna, Barnasáttmála Sameinuðu þjóðanna og heimsmarkmiðin með fjölbreyttum myndböndum og gagnvirku efni fyrir börn.
Bókin Limits to Growth, sem kom fyrst út árið 1972, fjallar um langtímaáhrif fólksfjölgunar, iðnvæðingar, auðlindanýtingar og umhverfisbreytinga.
Nýjar norrænar ráðleggingar sem taka bæði mið af heilsu og umhverfissjónarmiðum.
TEDx fyrirlestur um hvernig umbreyting fæðukerfa getur stuðlað að bættri heilsu, vernd náttúrunnar og sjálfbærari framtíð fyrir fólk og plánetuna.

Kynntu þér alþjóðlega gagnagátt með mælikvörðum sem sýna framvindu heimsmarkmiða Sameinuðu þjóðanna um sjálfbæra þróun.

Epli framleitt úr íslenskum hráefnum sem hefur sama næringargildi og hefðbundið epli.
Matvett er fyrirtæki í matvæla- og veitingageiranum sem vinnur að því að fyrirbyggja og draga úr matarsóun.
Kynntu þér heimasíðu FAO, sem leiðir alþjóðlegt samstarf í baráttunni gegn hungri og stuðlar að sjálfbærum fæðukerfum og fæðuöryggi.
Umfjöllun um Heimsmarkmið Sameinuðu þjóðanna, sjálfbærni og hvernig HÍ og háskólar almennt geta stutt við þau.
Garðyrkjufélag Íslands er félag áhugafólks um garðyrkju. Það er opið öllum sem áhuga hafa á gróðri, ræktun og fegrun umhverfis og vilja deila áhuga sínum.
Opinberar ráðleggingar FAO um mataræði í Danmörku með áherslu á heilbrigt og sjálfbært fæðuval.
Alliance Bioversity og CIAT vinna að þróun landbúnaðarlausna sem bæta næringu, efla seiglu gagnvart loftslagsbreytingum og vernda líffræðilega fjölbreytni.
Fuel to Fork er hlaðvarp sem fjallar um tengsl orku, matvælaframleiðslu og sjálfbærni með áherslu á nýsköpun og framtíð fæðukerfa.
Skýrsla Alþjóðaheilbrigðismálastofnunarinnar (WHO) frá 2024 sem kynnir yfir 50 heilbrigðisvísa tengda heimsmarkmiðum Sameinuðu þjóðanna og þrettándu starfsáætlun WHO.
„I am more likely to be effective at improving habitats by coordinating with members of my local township to reduce the waste that enters a nearby ecosystem than at reducing fossil-fuel use by industry worldwide.“
Matvælaáætlun Sameinuðu þjóðanna (WFP) er mannúðarsamtök á vegum Sameinuðu þjóðanna sem berjast gegn hungri.

Banana Story er hönnunarverkefni sem sýnir alla ferð innflutts banana – frá ræktun til neytanda.

Kynntu þér gagnvirkt fræðsluefni FAO sem hjálpar börnum að tileinka sér heilbrigðar og sjálfbærar matarvenjur í skólanum, á heimilinu og í nærumhverfi sínu.
BioBeo kynnir nýjar hugmyndir og nálganir í fræðslu um hringrásarhagkerfið víðsvegar um Evrópu.
Hlaðvarp um skautun, gagnrýna hugsun og lýðræði.

EAT-nefndin er alþjóðlegur, vísindalegur vettvangur sem vinnur að umbreytingu fæðukerfa.

Grein um aðferðir til þess að minnka matarsóun í Danmörku.
Evrópsk saga um fegurð, frelsi og símenntun sem sýnir hvernig menntun og virk samfélagsþátttaka mótuðu norræna velferðarsamfélagið og lýðræðishefðina.
Matvalget er ráðgjafaþjónusta fyrir opinbera og einkaaðila sem vilja búa til sjálfbæra máltíðir fyrir aðra.
Sjáðu hvernig danir setja fram sínar ráðleggingar.
Leiðbeiningar WHO um sjálfbært og heilbrigt mataræði og hvernig fæðuval getur bætt næringu og dregið úr umhverfisáhrifum.
Frumbyggjahyggjar, „Suðfjárrækt“ og margt fleira.
Handbók um lýðræði fyrir ungt fólk og hvað við getum gert sem almennir borgarar til að hafa áhrif.
Gróandi býður öllum að taka þátt í ræktun og efla tengsl við náttúruna, matinn og samfélagið.
Sjálfbær nýsköpun og margt fleira.
Lífrænt Ísland er samstarfsverkefni VOR – Verndun og ræktun, Bændasamtaka Íslands og Matvælaráðuneytisins til að auka lífræna framleiðslu á Íslandi.
Opinberar ráðleggingar FAO um mataræði, næringu og hreyfingu í Noregi með áherslu á heilbrigði og sjálfbærni.
Grein um sveppatínslu á Íslandi og hvernig nýta má villta matsveppi til fulls með sjálfbærri nýtingu náttúrunnar.
FAIRCHAIN vinnur að þróun sjálfbærra fæðukerfa með því að skapa jafnvægi milli iðnvæddrar matvælaframleiðslu og smærri handverksframleiðslu.
Hér getur þú fræðst um aðgerðir sem styðja að sjálfbærum og heilsusamlegum fæðukerfum á Norðurlöndunum.
FOODITY verkefnið gerir einstaklingum kleift að hafa stjórn á eigin gögnum um mat og næringu.
Kynntu þér hvernig einfaldar breytingar á mataræði geta bætt heilsu þína og dregið úr umhverfisáhrifum.
Orkustykki framleitt á Íslandi úr skordýrapróteini.

Ræktun á bönunum er hafin í Hafnarfirði.

Grein um nýja löggjöf Evrópusambandsins um endurheimt náttúru og hvernig endurheimt vistkerfa getur styrkt líffræðilega fjölbreytni, fæðuöryggi og loftslagsaðgerðir.
Meginmarkmið verkefnisins er að draga úr ferskvatnsnotkun í matvæla- og drykkjarvöruiðnaði með því að þróa lausnir sem bæta nýtingu vatns, draga úr úrgangi og auka orkunýtni.
Fjallað er um mikilvægi tafarlausra aðgerða til að bregðast við loftslagsvánni.
Skýrslan fjallar um nálgun Íslands að velsældarhagkerfi og varpar ljósi á lykilhugtök, stefnumótun, stjórnskipulag og mikilvægi lýðheilsu.
Greinin fjallar um hvernig náttúran getur stuðlað að bættri heilsu og aukinni vellíðan.
Vinnur að því að efla skilning almennings á vísindum sem tengjast matvælum og heilsu.
Synergy of blue and green sectors for resilient biomass production and processing to develop sustainable feed ingredients for European aquaculture.
Bangsímon í Gildisskóginum er fræðsluleikur sem kennir börnum grunngildi á borð við vinsemd, samkennd, virðingu, ábyrgð og samvinnu með gagnvirkum leik og sögum.
Ákall um aðgerðir sem hvetur til hraðari umbreytingar fæðukerfa í þágu fólks, náttúru og loftslags.
TED-fyrirlestur um hvernig sameiginleg matarboð geta stuðlað að sjálfbærari fæðukerfum með því að efla samnýtingu matar, draga úr matarsóun og styrkja samfélagstengsl.
Opinberar ráðleggingar FAO um mataræði á Íslandi með áherslu á heilbrigt og sjálfbært fæðuval.
Yfirlit yfir verkefni Evrópusambandsins sem styðja við sjálfbær, heilbrigð og sanngjörn fæðukerfi.
Opinberar ráðleggingar FAO um mataræði í Finnlandi með áherslu á heilbrigt og sjálfbært fæðuval.
Hlustaðu á umræður um helstu áskoranir fæðukerfa samtímans með vísindafólki, frumkvöðlum, stefnumótendum og öðrum sem vinna að heilbrigðari og sjálfbærari framtíð matvæla.
Útskýrir hvað sjálfbært fæðukerfi er og hvers vegna það skiptir máli fyrir fólk og náttúruna.
Alþjóðlegur vettvangur um velsældarhagkerfi þar sem velferð fólks og náttúru er í forgrunni.
Grein um hvernig núvitund og nægjusemi geta dregið úr neysluhyggju, aukið vellíðan og stuðlað að meðvitaðri og sjálfbærari lífsstíl.
FIT4FOOD2030 var evrópskt samstarfsverkefni sem studdi FOOD 2030 stefnu Evrópusambandsins með því að tengja saman ólíka hagsmunaaðila til að efla nýsköpun og þróun sjálfbærra fæðukerfa.
Ungir umhverfissinnar eru frjáls félagasamtök. Tilgangur félagsins er að vera vettvangur ungs fólks á Íslandi til að láta gott af sér leiða í umhverfismálum. 
Þessi norræna stefna kynnir sameiginlega sýn og samstarfsleiðir til að flýta umbreytingu í átt að sjálfbærum fæðukerfum.
Yfirlit yfir frískápa á Íslandi með korti og staðsetningum.
Garðyrkjufélag Danmerkur hvetur fólk til ræktunar með fræðslu, námskeiðum, viðburðum og hagnýtum ráðleggingum.
Sjóðurinn er hluti af aðgerðaráætlun danska ríksins sem einblínir á „græna byltingu“ í landbúnaði.